Mongbwalu oo la tacaalaysa faafida Ebola iyadoo ay jiraan caqabado badan
Toban toddobaad kadib markii Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO) uu ku dhawaaqay faafida Ebola ee gobolka Ituri ee dalka Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Congo, dadka iyo shaqaalaha caafimaadka ee magaalada macdanta dahabka ee Mongbwalu ayaa weli dadaal ugu jira xakameynta cudurka halista ah.
Faafida ayaa ku fiday nooca Bundibugyo oo aan weli lahayn tallaal ama daawo la ansixiyay. Noocan ayaa ku faafay si ka dhaqso badan 16-kii faafid ee Ebola ee hore dalka ka dhacay. Mongbwalu oo ah magaalo 140,000 qof ku nool oo ku taalla goobaha macdanta dahabka ayaa noqotay mid ka mid ah meelaha ugu daran ee cudurka ka jira.
Shaqaalaha caafimaadka ayaa la kulmaya caqabado ay ka mid yihiin dhaqdhaqaaqa badan ee shaqaalaha macdanta, dadka barakacay ee colaadaha ka cararay, iyo kaabayaasha caafimaad ee liita. Sidoo kale, jarista lacagaha gargaarka iyo mudaharaadyada shaqaalaha caafimaadka ayaa carqaladeeyay dadaallada. Dadka deegaanka ayaa mararka qaar weeraray xarumaha daaweynta iyo shaqaalaha caafimaadka, taasoo keentay in dad badan ka baqaan in ay xarumahaas u yimaadaan.
Nurse Dieudonne Amboko ayaa sheegay in weeraradaasi ay cabsi gelinayaan dadka bukaanka ah. Ra’iisul Wasaaraha DRC, Judith Suminwa Tuluka, ayaa booqasho ku tagtay Mongbwalu waxayna sheegtay in guusha looga baahan yahay in bulshada si buuxda uga qayb qaadato. Inkastoo caqabadaha jira, bukaanno ayaa bogsaday, taasoo dhiirrigelin u ah dadka kale ee cudurka qaba.
Deogratias Kasereka, oo ahaa bukaankii ugu horreeyay ee ka bogsada Mongbwalu, ayaa bulshada u wacyigelinaya ka hortagga iyo raadinta daaweynta. Shaqaalaha caafimaadka ee isbitaalka guud ee Mongbwalu ayaa isku dayaya in ay ka hortagaan faafida iyaga oo wajahaya kalsooni darro bulshada dhexdeeda ah. Dr Richard Lopayi ayaa sheegay in dadka qaar ay ka baqaan in ay xarumaha caafimaadka yimaadaan, taasoo keenta in cudurka uu faafiyo.
Dadka deegaanka ayaa weli ku tiirsan macdanta dahabka si ay nolol u helaan, inkastoo ay halis u yihiin in ay qaadaan Ebola. Jeni Miriam, oo ah haweeney macdan qod ah ayaa sheegtay in shaqada macdanta ay tahay habka keliya ee ay carruurteeda ku quudin karto. Dhaqdhaqaaqa badan ee shaqaalaha macdanta iyo dadka ka soo jeeda dalalka deriska ah ayaa adkeynaya xakamaynta faafida.
Biyaha nadiifka ah ayaa sidoo kale ah dhibaato weyn, iyadoo wasakheynta biyaha iyo helitaanka biyo ku filan ay caqabad ku yihiin tallaabooyinka ka hortagga sida gacmo dhaqashada. Isaac Lure oo deegaanka ka mid ah ayaa sheegay in biyo la’aantu ay adkeyso in la iska ilaaliyo cudurka. Hay’adaha samafalka ayaa biyo taangiyo ku soo kordhiyay, balse helitaanka biyo nadiif ah ayaa weli hooseeya.
Madaxweyne ku xigeenka magaalada, Sesereki Mandro Israel, ayaa sheegay in horumar la arkayo maadaama bulshada ay faham fiican ka helayaan xaaladda. Abigael Muvuna oo deggan Mongbwalu ayaa sheegay in ay ka fogaato ka qaybgalka aaska si ay nafteeda u ilaaliso. Tallaabooyinkan ayaa horseedaya guulo yar-yar oo dadka deegaanka ay ku dadaalayaan in ay noloshooda ku sii wataan cudurka halista ah.
Xigasho: Hiiraan Online – Somali News —
